تارنگاشته های مهجور

ادای احترام فرانسوی ها به کشاورز ایرانی

هامون — Sat, 10 May 2008 14:37:11 +0000

” آلتن ” نامی است که ترکان به کشاورزی ایرانی موسوم به یحیی متولد به سال ۱۱٢٠ ﻫ.ق. داده اند. در یکی از جنگهای ایران با عثمانیان ، ترکان یحیی را به اسارت به آسیای صغیر برده و چون بردگان بفروختند. او پس از چندی از جور ترکان به مارسی گریخت. در این وقت زبر دستی ایرانیان در دهقنت و پرورش حیوانات اهلی و کرم پیله شهرتی عالمگیر داشت. از این رو اولیای امور فرانسه مقدم این برزگر ایرانی را گرامی داشتند ، تا آنجا که نزد لوئی پانزدهم بار یافت و پادشاه او را به اصلاح زراعت فرانسه و تربیت کرم ابریشم فرمان داد ، لکن از جانب دولت در مساعدتهای لازمه اهمال رفت و او با دستی تهی تعب طلب را بر خویش هموار کرد ، و در سایهً کوشش و اتکاء به نفس در نواحی ” اوین ین ” با بذری که از ایران آورد به امتحان ذرع روناس پرداخت و از پای ننشت تا تخمها به بار و شاهد مقصود بکنار آمد. لکن قدر یحیی در زندگی مجهول ماند و عمرش با فاقه و فقر در ۱۱٨٧ سپری گشت و دختر یگانه او نیز در ۱٢٣٦ در بیمارستان عمومی درگذشت. فرانسویان به پاس خدمات او ٧۵ سال بعد در ۱٢٦٢ ﻫ.ق. مجسمهً او را ریخته و بر صخرهً ” نتردام دِ دُم ” برافراشتند.¹

و به نقل از حاج سیاح محلاتی² نیز آمده است:

(در آوينيون، يكى از شهرهاى فرانسه) در ميدان‏ها صُوَر مجسّمه محترمه بسيار نهاده‏اند. يكى از اين مجسمه‏ها معلوم بود ايرانى است. خوش‏وقت گرديدم كه «الحمد لله» از ايران هم كسى شايسته اين درجه بوده. اسم آن مجسمه، ژان آلتن؛ تاريخِ زمانش، الى اليوم يكصد و هجده سال است. در ميان باغچه (پارك)، موسوم به رُش مى‏باشد. بر سنگى نصب است. از چُدن ريخته شده. با لباس ايرانى از شال و عبا كه به يك دست، رُناس دارد و به دست ديگر، به زمين اشاره نموده است؛ يعنى اين نوع بكاريد. به آن سنگ زير پايش، اسمش را نوشته كه «اين ژان آلتن است كه اين‏جا آمد و به ما آموخت، علم كاشتن رُناس را و ما از محبّت او صاحب دولت شديم و اينك بنا بر حقوق محبّت او، صورت او را يادگار نهاده‏ايم…».

استاد قهوه‏خانه از من پرسيد:«شما كجايى هستيد؟».

گفتم: «هم‏ولايتى اين صورت».

ديدم كه متغيّرانه گفت: «اين ايرانى است».

گفتم: «من هم».

در همان روز، آن شهر، شهرت يافت كه هم‏ولايتى ژان آلتن آمده است. زن و مرد و دختر و پسر، طالب ديدن من شدند. يك نوع احترام مخصوص، مرعى مى‏داشتند. خيلى طلب مغفرت براى او نمودم كه مرا و ساير مردم ايران را نيك‏نام فرموده و از جميع مجسمه‏ها بالاتر نهاده‏اند و مردم از پله‏ها بالا رفته و او را زيارت مى‏كنند.

۱- فرهنگ دهخدا

٢- حاج سیاح محلاتی :

میرزا محمدعلی پسر ملا محمدرضای محلاتی معروف به(حاجی سیاح) 1304 ش = 1344 ـ 1252 ﻫ.ق. حدود بیست سال از عمرش را در سفر و سیاحت به سرزمین‌های مختلف جهان از ژاپن تا آمریکا سپری کرد. ممالک بازدید شده عبارت بودند از: روسیه (تفلیس), عثمانی (استانبول), فرانسه, انگلستان, ایتالیا, سوئد, نروژ, آلمان, سوئیس, اطریش, دانمارک, پرتغال, یونان, اسپانیا, رومانی, بلغارستان, ایالات متحده (نیویورک), ژاپن, چین, برمه, سنگاپور, هندوستان, افغانستان, عربستان (مکه), مصر. وی در این مسافرت‌ها با شخصیت‌هایی چون پاپ نهم, گاریبالدی, الکساندر دوم(تزار روسیه), بیسمارک, و رئیس جمهور آمریکا(مسترگرن) و سید جمال‌الدین اسدآبادی دیدارکرد. این کتاب بخشی از سفرنامه او است که سفر به روسیه و عثمانی و اروپا را شامل می‌شود.

تصویری از شهر آوینون

کار هر موری نباشد با سلیمان گفتگوی

هامون — Sun, 04 May 2008 15:57:36 +0000

هر پدیده و رخدادی با خصوصیات و علائمی شناخته و تحلیل می شود ، همانطور که تولد ، رشد و بلوغ فرهنگ و تمدن درهر جامعه ای مشخصاتی را شامل است ، زوال و حضیض آن نیز در بر گیرنده علائم و سیگنالهایی است. بدون حاشیه به این خبر کوتاه اما پر از پیام توجه کنید: ” در پاریس لانه کردن و تخم گذاری یک جفت شاهین در یک کلیسای قدیمی ، عملیات مرمت آن را به تاخیر انداخته است. این در حالی است که بنا بود طرح 12 میلیون دلاری بازسازی این کلیسا تا 2 ماه دیگر به اتمام برسد اما شاهین ها دقیقاً در بخشی از سقف لانه ساخته اند که در نقشه عملیات مرمت قرار دارد. مقامات می گویند با وجود اینکه هزینه هر روز دیر کرد طرح چند صد دلار است اما تا زمانی که جوجه شاهین ها سر از تخم درآورند این طرح متوقف خواهد ماند. رسانه ها اعلام کردند که انجمن حمایت از پرندگان ، گرفتن شاهین ها و دست زدن به جوجه های آنها را ممنوع کرده و مسئولان طرح چاره ای ندارند جز اینکه تا 8 هفته دیگر که جوجه ها متولد می شوند صبر کنند.¹ ” حال این خبر را با مرگ 2500 فلامینگو در سال گذشته در دریاچه بختگان ، تلف شدن یوزپلنگ ها ، مرگ دلفین ها ، کشته شدن خرس ها و بسیاری اخبار دلخراش از اوضاع شوریده حیات وحش در ایران مقایسه کنید. ایضاً تجاهل و اهمال در برابر آسیب و تعدی به مناطق حفاظت شده ، تحت پوشش و طبیعت بکر و جنگلهای بی بدیل ، هماهنگی کامل خود را با توسعه طلبان تکنوکرات ، اربابان مکنت و زمین خواران مقتدر حفظ کرده است. درختان سوزانده می شوند تا فروش هر سانتیمتر مربع زمین آن در عصر استیلای پول بر انسان ، بتواند ایلی را سرمست کند. پارکها منکوب می شوند ، دریاچه ارومیه مثله و ….. حدیث بسیار است. غرض مختصر قیاسی بود از خصوصیات دو جامعه متفاوت ؛ یکی در فراز و دیگری در فرود.

1- روزنامه همشهری 87/2/15

آلودگی هوا و خطر نابودی زنبورها طی ده سال آینده

هامون — Tue, 22 Apr 2008 13:35:31 +0000

مطالعات جدید نشان می دهد که آلودگی هوا موجب کاهش عطر گلها و مانع و حائلی در مقابل پروسه های حیاتی آنها می باشد که باعث اختلال در حیات حشرات و بخطر افتادن منبع تغذیه آنها نیز می گردد. موسسه ملی علوم آمریکا بتازگی دریافته است که اساساً گازهای منتشرشده از اگزوز اتومبیل ها از جذب زنبورها و سایر حشرات بسوی گلها جلوگیری کرده و در تنیجه عمل گرده افشانی را مختل می کنند. نگرانی عمده دانشمندانی که در این پژوهش شرکت داشتند این بود که حشرات توانائی دفع دشمنان خود و نیز جذب جفت را نیز از دست می دهند. به عقیده محققین دانشگاه ویرجینیا آلودگی ، مسافتی که عطر گل در فضا می پیماید را منقطع می کند. پرفسور “خوزه فیونتس” ، رهبر تیم تحقیقاتی می گوید : مولکولهای عطر گل در محیط های کمتر آلوده شده تقریباً می توانستند بین 1000 تا 1200 متر منتشر شوند ، اما امروزه آنها تنها 200 تا 300 متر توانائی انتشار دارند و این مشکل فزاینده ای است که زنبورها و دیگر حشرات در تعیین مکان گلها با آن مواجهند. محققینی که بر روی بوی گل میمون فعالیت داشتند دریافتند که مولکولهای سبک آن درست مانند رادیکال های ازن و نیترات بسرعت به دام آلاینده ها می افتند. این تغییرات شیمیایی در مولکولها باعث کوتاه شدن عمر عطر گلها می گردد. بنابراین چرخه ای نادرست شکل می گیرد متشکل از حشراتی که برای غذا تلاش می کنند و گیاهانی که قادر به گرده افشانی و تکثیر نیستند. زنبورها در بریتانیا و اغلب نقاط دنیا ( که گرده افشانی اغلب محصولات بعهده آنان بود ) در معرض زوال بی سابقه ای قرار گرفته اند. یک چهارم از جمعیت 2.5 میلیونی زنبورهای عسل آمریکا بطرز مرموزی بواسطه درهم ریختگی و نابسامانی در نظام اجتماعی خود بصورت کندوهایی متروکه درآمده اند. بحران اینک در حال گسترش بسمت اروپا است و سیاست مداران نابودی زنبورهای بریتانیا را انکار می کنند ، اما آنها اینجا نیز کاهش یافته اند و وزیر کشاورزی ” لرد روکر ” هشدار داده است که جمعیت زنبورها ظرف 10 سال آینده از میان خواهد رفت.

منبع : the independent

20 آوریل 2008

قِران ایران و قِِران نیویارک

هامون — Fri, 11 Apr 2008 11:30:34 +0000

از سفرنامه ابراهیم صحاف باشی

امروز بعد ازظهر وارد نیو یارک شدیم. از دهنه ای که کشتی وارد می شود دو قلعه خیلی محکم ، دو طرف قلعه بنا نموده اند.همچنین هیکل آدمی را از چدن ریخته اند ، وسط آن تنگه نصب نموده اند که را بلند کرده است. اینجاها عمارتش اکثر ، هفده هجده مرتبه است. خیابان هایش به خوبی مال لندن نیست ، عرضش کمتر است و اکثر ، فرش سنگ است. در تمام خیابان ها گاری الکتریک حرکت می کند. اینجا از هر نقطه به هر نقطه که شخص با این گاری ها برود ، اعم از این که پنج فرسخ یا چند قدم باشد ، نرخش مطابق نرخ ایران است ؛ فقط چیزی که در این شهر ارزان است ، همین یکی است. قران لندن یکی ، دو قران و نیم ایران است و قران اینجا یازده قران ایران است. دستگاه چاپ اینجا را دیدم. لوله کاغذی که یکصد من وزن دارد ، می دهند دم چرخ ، به سرعت آبشارهایی که از کله کوه سرازیر می شود ، این کاغذ سرازیر می شد ، چاپ شده ، تا کرده از پائین دستگاه بیرون می آمد. شخصی ایستاده دسته دسته می کرد و برداشته به خارج می گذارد. نمی دانم این نوع چیزهای آسان را چرا ما نداریم. در تمام خیابانها ستون های آهنی زده و روی آنها پل بسته اند. متصل گاری آتشی از بالا و گاری الکتریک از زیر آن حرکت می کند و متصل ، مردم در حرکتند. گاری آتشی که از بالای شهر می گذرد و گاری الکتریک زمینی به خط مستقیم در خیابان ها حرکت می نمایند. باغ عمومی بسیار بزرگی دارد که در دامنه کوه واقع است. خیلی زحمت کشیده اند تا این جنگل و کوه را باغ ساخته اند. می گویند پنجاه میلیون تومان مخارج این باغ شده است. در حقیقت ، یک کوه را باغ ساخته اند. این همه پول را خرج کرده اند برای حسن ، تقی ، جعفر ، رضا که عصرها بروند گردش نمایند. در این مهمانخانه که من هستم ، اطاق نمره ۵٦۴ است. در هر اطاقی ، طناب محکمی موجود و نوشته اند اگر عمارت آتش بگیرد ، طناب را گرفته به خیابان سرازیر شوید. اکثر عمارات بلندش پله آهنی دارد به خیابان. معلوم می شود خیلی زود اتش می گیرد. اطاق کوچکی را اجاره کرده ام شبی یک قران پول اینجا که یازده قران ایران باشد. این مملکت ، گرانی نیست. پول ماها گداست. چهار به غروب ، رسیدم. تا مغرب ، چهار قران اینجا مخارج لازم شد که مساوی با چهار تومان و نیم ایران است ؛ مثل فلان پینه دوز دهات پست که به تهران بیاید و به مهمانخانه ” پرسو ” منزل نماید. حال ایرانی کم پول در این جاها همین است ، چنانچه در لندن ، یکی از ایرانی ها که در مهمانخانه منزل داشت و مطلع از قیمت و نرخ نبوده و بعد از پانزده روز ، صورت حساب مهماندار ، یکصد و پنجاه تومان ایران شده بود. ایرانی که پنج تومانش ، یک تومان محل دیگر است ، چگونه تواند زیست ؟

از سفرنامه ابراهیم صحاف باشی – ص ٦٦- ٦٧

مختصری در مورد میرزا ابراهیم خان صحاف باشی ؛ وی در خیابان لاله زار ، روبروی سینما کریستال ، مغازه ی آنتیک فروشی داشت و کارش فروش اشیاء زینتی بود که ازژاپن یا اروپا وارد می کرد .

صحاف باشی در خرداد ۱۲۷۶ با اجازه از مظفرالدین شاه از بندر انزلی به قصد سفر دور دنیا ، ایران را ترک کرد .او پس از گذشتن از روسیه ، آلمان ، فرانسه و توقف در انگلستان ( لندن ) به آمریکای شمالی رفت و پس از سیاحت ، از آنجا عازم ژاپن و ممالک شرق شد و سرآخر با آمدن به بمبئی و کراچی راه ایران را در پیش گرفت . میرزا ابراهیم خان در دارالفنون ، زبان انگلیسی خوانده بود و سفرهای دور و دراز زمینی و دریای را به منظور تجارت ، از حدود ۱۲۵۸ آغاز کرده بود . او در خرداد ۱۲۷۶ طی سفری شش ماهه که برای داد و ستد جواهر به دور دنیا رفته بود با سینما توگراف آشنا شد . یعنی دو سالی پس از رواج سینما تو گراف ، روز جمعه بیست و پنجم ذی الحجه ی ۱۳۱۴ هجری قمری ، در تماشاخانه ی پاریس در لندن. صحاف باشی پس از پایان سفرش می بایست پروژکتور نمایش نیز با خود به تهران آورده باشدکه متاسفانه مشخص نیست که از نوع « لومیر » بوده یا گومون. صحاف باشی در بازگشت به ایران ( حدود مهر ۱۲۸۳) نخستین سالن نمایش فیلم را در حیاط پشت مغازه اش دایر کرد ( سه راه مهنا چهارراه مهنای فعلی در لاله زار نو ، که تا خیابان ارباب جمشید ادامه داشت ). مشتریان او در این دوره از اعیان ، از جمله اتابک و علاءالدوله بودند و از فیلم هایی که نمایش می داد یکی داستان مردی بود که بیش از صد مرد را وارد کالسکه ی کوچکی می کرد و یا از مرغی بیش از بیست تخم می گرفت . و این فیلم های فانتزی ، نوع معمول کمدی های آن زمان بود . صحاف باشی در رمضان ۱۳۲۲ هجری قمری ، در اول خیابان چراغ گاز ( امیر کبیر فعلی ) سالنی باز کرد که یقیناً نخستین سالن عمومی سینما در ایران است . معروفست که در مقابل درب ورودی سالن نمایش دالان سینما سه دستگاه جهان نما قرار داشت که تماشاگران از سوراخی که در آن تعبیه شده بود ، تصاویری برجسته می دیدند . از فیلم هایی که در این سالن که معمولاً فقط شبها باز بود و در آن لیموناد و سایر آشامیدنی ها به فروش می رسید به نمایش در می آمد می توان از فیلمی یاد کرد که در آن مردی مشغول جارو کردن کوچه ای است ، در این حال ماشین جاده صاف کنی از راه می رسد و او را زیر می گیرد و جاروکش به صورت باریک و بلند در می آید . بعد یکی از روی چهار پایه ای با تخماخی روی سرش می کوبد و مرد این بار کوتاه و چاق می شود …
گمان می رود که فیلم های اخیر از محصولات « پاته » باشد . اصولاً بیشتر فیلم های این سالن از محصولات کمپانی پاته بودند

جهل مرکب

هامون — Wed, 13 Feb 2008 09:22:33 +0000

این روزها با نزدیک شدن به ایام و مراسم نوروز ، خیابانهای تهران همچون سالهای قبل شاهد ترافیک سنگین، ازدحام ، تنش ، افزایش آلودگی های جوی و صوتی ، درگیریهای فیزیکی و بسیاری عوارض و رفتارهای ناهنجار دیگر است ؛ و سوالی که تاکنون بی جواب مانده است: براستی آیا زمان آن نرسیده که رفتار نا صواب ” واکنش بعد از وقوع ” را کنار بگذاریم ، چند سال دیگر باید صدها و هزاران میلیارد تومان هزینه توسعه خیابانهای شهر از بودجه های گوناگون صرف شود ؟ از زیرزمین و بالای بامها آسفالت توسعه بروید ، درختها و پارکها مثله و معدوم شوند ، هزاران جان باخته و بیمار به آمارهای عوارض آلودگی اضافه گردد. فرزندان من و شما با کدام ریه و اعصاب و قوای دماغی و روحی می خواهند مادران و پدران و آینده سازان این سرزمین باشند. چند هزار انسان ، گیاه و جاندار دیگر باید قربانی کمپانی های اتومبیل سازی حضرات شود. تمام این مُسکنهای موضعی که بر پیکر کنترل ترافیک و ترابری تهران تزریق کرده اید ( محدودیت تردد ، زوج و فرد ، brt ، سهمیه بندی بنزین و … ) اثر خود را بخاطر شتاب بیماری بسرعت از دست می دهند ، این بیمار محتاج رفورم و جراحی ماهوی است نه مُسکن. تا زمانی که هیچ کنترلی بر حجیم شدن و تصعید شمار اتومبیل های شخصی وجود ندارد اگر تمام شهر هم تبدیل به اتوبان شود باز هم بسنده نخواهد کرد. اگر توان و اقتدار عملی در کار است نخست می بایستی از ورود این مصنوعات فریبندهً عمدتاً غیر استاندارد به ناوگان شهری جلوگیری شود ، باید تکلیف را با این جماعتی که در هر ساعت تنفس در تهران به اندازه 15 پاکت سیگا ر مستفیض می شوند روشن کرد ؛ یا خودرو سازان و منافع آنان یا جان و روان و طبیعت و زندگی میلیونها انسان. چه کسی گفته است که بدون اتومبیل شخصی امور مختل می شود ، فرضاً هم برای مدتی کند و مختل شود ، مگر غیر از این است که هم اکنون هزینه مثلاً توسعه و مدنیت را با تخریب محیط زیست و تهدید حیات و میلیاردها دلار عوارض آلودگی پرداخت می کنیم. این مهم نیازمند فرهنگی سازی است ، اینقدر جلوی درب هر صندوق و بانک و یا تبلیغات روزمره آخرین مدل خودروهایتان را به چشم و ذهن مردم تحمیل نکنید و هر کالایی را با یک چنین جایزه ای به خورد خلق الله ندهید ، سری به مراکز پزشکی و درمانی قلب و ریه در تهران بزنید تا ببینید چه غوغایی است و جایزه بگیران در اتاقهای عمل به چه حالند. میلیاردها تومان هزینه تونل هوشمند ، زیرگذر ، مصرف بنزین ، استهلاک ، لوازم یدکی ، تصادفات ، مرگ و میر و ویرانی محیط زیست را صرف مترو ، اتوبوسهای مجهز ، امکانات و خطوط دوچرخه و سوخت اتانول کرده و از دانش و تجربیات موفق سایر کلان شهرهای دنیا استفاده کنید. جان و روان مردم قطعاً بیش از منافع مونتاژیست ها و واردکنندگان خودرو ارزش دارد. این کلاف را بیش از این سردرگم نسازید.

خسارت آلودگي هوا در ايران 8 ميليارد دلار در سال

ترافيك روزانه 20 ميليارد تومان خسارت به تهران تحميل مي كند

تنزل وضعیت زیست محیطی ایران

آلودگي هوا، سالانه 100 هزار تهراني را به بيمارستان مي فرستد

خودروهای تهران به اندازه 30 میلیون خودرو آلودگی دارند

اروپا به دنبال نسل دوم سوخت هاي گياهی

بیو سوخت